hướng dẫn bạn cấu tạo tổng quát của một sản phẩm loa karaoke

Xin gửi lời chào lời chúc sự khỏe mạnh chân thành nhất với tất cả   bạn, các người yêu thích về âm thanh. Do cũng có sở thích là nghiên cứu đồ âm thanh nên trong bài viết này mình có bài viết giới thiệu về sơ lược về loa bằng kiến thức giảm bớt của minh. hi vọng bài viết có khả năng tích trữ thêm nhiều kinh nghiệm & có rất nhiều ích lợi cho các bạn đọc

CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN ĐỘNG

1 hướng dẫn :

Chào một số bạn: trong dàn loa nghe nhìn có lẽ  loa  pc 658r  & micro là bộ phận kém phát triển nhất . ra đời khoảng từ hơn 100 năm qua quả thật nó không có thay đổi gì đang kể. Nó gần như là 1 huyền thoại, mọi người nói về nó khá nhiều nhưng kết quả thường rất mông lung.

Loa có thực sự vất vả đến vậy không? Câu trả lời của mình là nó bao gồm nhiều cái rất đơn điệu , cũng bởi vì quá nhiều nên thực sự tìm ra Câu trả lời cho nó thật sự là rất quá khó.

Trên thế giới các doanh nghiệp thật sự có thể thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không phải sản xuất ứng dụng). Phần lớn những cty này nằm ở các nước Bắc Âu địa mà mà ngành khoa học có nhiều điều kiện để phát triển như Scanpeak, Seas. những ngành khoa học để phát triển một  củ loa theo mình ít nhất là 3 ngành gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. và cả tâm sinh lý học nữa( trường hợp có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).

Loa thực sự vô cùng tệ, Chắc ít có thiết bị nào có thể tệ hơn nó được lý do vì đâu vậy.

Củ loa hay còn được gọi là Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).

Nó chuyển từ tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây động voice coil) sau đó thông một màng bức xạ (màng loa 648r) thay mới áp suất không khí gây dựng nên  âm thanh. các thiết bị tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).

Ví dụ 1 cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó), đưa vào đó 100W điện ta thu được khoảng 3W âm thanh, 97W phần còn lại chỉ nhằm để nhún nhảy màng loa & đốt cuộn dây động thôi, tiêu tốn phí.! hầu hết các loa có hiệu suất khoảng một % thôi đó các bạn.
Với 1 thiết bị có cấu tạo chán như vậy nhưng chúng ta buộc phải dùng vì Hiện nay chưa ai nghĩ ra cách nào hay hơn cả, chắc phải 50 năm nữa, có khả năng lúc đó ta có cách nào đó thay mới trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không bắt buộc phải hệ cơ học nào hết.

nghe nản quá ! Chẳng muốn nghiên cứu về nó nữa! Nhưng có lẽ vì tình yêu âm nhạc (ai mà không yêu nó chứ) mà các kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu & cho ra những thiết bị lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ 1 % nhỏ bé đó. Dám chắc 100% một số kỹ sư thiết kế loa mê nhạc dữ lắm. Họ sử dụng khoa học phục vụ cho nghệ thuật, tôi xem họ như nghệ nhân vậy rất đáng quí trọng. Hiểu thêm một chút về loa tôi  biết có giúp chút gì cho việc thưởng thức nhạc không, hay có thể Diy 1 cái loa cho riêng mình không? Nhưng bởi vì tài liệu về loa ở Việt Nam quá ít & cả triệu câu hỏi ở trên forum nên hi vọng bài viết này sẽ gíup 1 ít cho một số bạn.loa cột toa tz 205 không thuộc về những chuyên gia nó là của tất cả các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.

2. Cấu tạo củ loa:

2.Chức năng của các thành phần:

a. Frame (Khung sườn loa):

sử dụng để gắn các thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, bình thường thì bằng sắt dập đôi khi còn được làm bằng nhựa. đối với một số  loa bổng và một số loa trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho một số hãng thi thố tài năng , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm thanh từ phía sau màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cấp cao cỡ nào còn về âm thanh không tác động nhiều lắm chỉ mong nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng loa.

b. Surround, edge (viền nhún):

các  loa ngày xưa thì thường cùng chất liệu giấy ép với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì viền khá cứng và tác động trực tiếp theo thông số kỹ thuật của loa, viền này nếu bị hỏng cần dán lại, không được cắt ra chế lại bằng viền cao su mút thông thường. ngày nay khuynh hướng làm viền nhún càng mềm dẻo và bền là được, với loại này chẳng may bị rách bạn có thể thay thế mà không tác động nhiều đến chất lượng cao (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có vai trò giữ kín hơi và độ mềm dẻo. Mặc dù vậy nếu thay thế không đúng loại âm thanh sẽ rất khác nhau . Nhìn vào viền loa trường hợp có kinh nghiệm bạn có khả năng nhận biết loa âm thanh như nào dùng vào việc gì Ví dụ như viền gân vải có thể sử dụng loa trầm hoặc trung trầm, viền mút mềm đa phần dùng làm loa trầm, viền cao su dày nên chỉ sử dụng cho Sub điện.

c. Spider, Damper (màng nhện):

Là bộ phận vô cùng quan trọng và lao động nặng nhọc nhất trong củ loa, khi đưa nguồn tín hiệu điện vào,loa đi lại  nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng lại để thực hiện cho các tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như một cái lò xo, độ cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt động đúng tâm. Độ động của củ loa phụ thuộc rất lớn vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện cấu tạo với hình dạng( một số nếp gấp) khác nhau , vật liệu không giống nhau sẽ cho âm thanh không giống nhau . Việc sản xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo & thời gian hấp nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo ước muốn . Loa nếu dùng quá lâu, sức mạnh quá lớn sẽ làm lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không còn rõ rệt & ầm ì . Màng nhện quyết định chất lượng  củ loa về độ bền âm thanh theo thời gian . Màng nhện bị hưu sẽ là một tai hoạ nếu bạn không có khả năng tìm được đúng loại. các  loa cao cấp đòi hỏi phải có thời gian chạy rà chính là một phần tôi luyện cho màng nhện được làm việc hiệu quả.

Magnet (nam châm):

thường có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu sử dụng trong các  loa ngày xưa (1940-1965), dưới đây là loại có từ trường rất mạnh thời gian này ít còn được sử dụng do rất mắc, loại này tuy tốt nhưng nếu hoạt động liên tục ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực và không tự hồi phục, loại ferrite khi nguội lại có khả năng tự phục hồi từ trường.

Để vòng dây làm việc tối ưu nó cần được đặt trong 1 miền từ trường cao, miền này chính là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để gom thông lượng từ trường tại đây mọi người dùng một số miếng sắt dẫn từ. kết hợp với nam châm gọi chung là mạch từ.

Cấu tạo mạch từ (bao gồm nam châm & những miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn nếu so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.

Ferrtie: có lực từ bé hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại sử dụng hay gặp nhất nó rẻ và khó bị khử từ thời điểm làm việc ở công suất cao. Thường mạch từ của Ferrite là loại từ ngoại.
Neodymium: Là sự kết hợp các ưu điểm của 2 loại trên, từ mạnh & khó bị khử từ. Ngoài ra do nhỏ nó còn được sử dụng trong một số loa xe hơi, mic v.v. ngày nay do giá thành đã giảm khá nhiều những hãngloa danh tiếng cũng đã chế tạo rất nhiều loa dùng vật liệu này.
Vật liệu từ không tác động đến chất lượng cao âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, một số vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu trúc mạch từ tối ưu hơn cho âm thanh.

Nam châm là loại vật liệu đặc biệt nó có khả năng bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay mới , nó không như cục sắt thường thì đâu.

Nếu cần dùng  âm thanh sức mạnh  lớn (loa sân khấu), bạn phải chọn lựa  củ loa có vòng ổn định từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có nhiệm vụ hạn chế dòng điện xoáy đảm bảo  loa hoạt động thường xuyên ở công suất cao.

Cuộn dây động (Voice coil):

Cấu tạo gồm lõi (bobin) là ống hình trụ dùng quấn dây lên đó, nó được đặt trong khe hở từ, những  loa cao cấp khe từ này rất khít với cuộn dây động vì dưới đây là nơi tập trung năng lượng từ. Khe từ càng bé mật độ từ càng lớn. các  loa thường thì  để cho an toàn khe từ có khả năng rộng hơn đôi chút tuỳ vào chất lượng cao .

lõi quấn dây cần chế tạo bằng chất liệu không từ, phải thật nhẹ, phải cứng chắc & phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi có thể lên đến 250 độ C. Thời điểm này hầu hết dùng Nhôm làm lõi vì nó có công suất chịu đựng cao & rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng rất tốt nhưng sức mạnh  kém hơn. Loại cao cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu khác nhau sẽ cho thông số củ loa không giống nhau , còn về mặt âm thanh chỉ trừ loại bằng Nhôm tuy có công suất cao nhưng âm thanh thì có đôi chút vấn đề, bởi tần số cộng hưởng của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.

Dây quấn:

loại hay gặp là dây tròn, ngoài ra còn có dây vuông & dây bầu dục. bởi độ trống của loại dây tròn khá lớn điều này gia tăng khối lượng, các loại kia thì ưu việt hơn. đối với  loa Đây là điều cần thiết . Vấn đề dùng dây vuông chỉ là thời điểm , bởi nó giảm bớt tới hơn 20%. Trong thời buổi cái gì cũng đắt trước sau gì các cục chiết áp cũng cần phải dùng dây vuông thôi.

Dây quấn thường gặp đặc biệt đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn và điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết và mắc nữa.

Thành phần keo trong cuộn dây động là cần thiết nhất, keo cũng nên nhẹ, phải chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. đa số keo trong dưới đây là loại đặc dụng khó kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) & loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):

hầu hết một số  loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài (overhung voice coil) do nó giảm được rất nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng công suất . Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được dùng trong những  loa công suất  trung bình nhưng độ trung thực rất cao đặc tính kiểm soát rất tốt và tuyến tính trong giới hạn công suất . Nhìn sơ qua các bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài vật liệu nhiều hơn các tính chất của vật liệu cũng nhu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4 lần loại bình thường thì . kỹ thuật thường dùng trong những  loa bổng và những loa dòng Ultra Hiend.

Ngoài ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt sử dụng cho loa Sub Stereo.

Số lõi dây quấn thông thường là 2 hoặc 4, số tầng này tùy vào ý đồ chỉ số kỹ thuật mà ông kỹ sư mong muốn , dây lớn dây nhỏ cũng vậy. Không nên làm rộng khe từ để quấn dây to, hay quấn nhiều lớp hơn, vì khối lượng của voice coil phải tương thích với chỉ số từ trong khe. Khi quấn dây to hoặc nhiều lớp khối lượng lớn mà năng lượng từ không đủ sẽ dẫn đến giảm hiệu suất, do vậy  âm thanh sẽ bé hơn đặc biệt ở dãi tần cao, gây lầm lẫn là tăng âm trầm.Do hiệu suất giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa & cả máy khuếch đại.

Cuộn dây bị cháy có thể quấn lại được, chất lượng cao dựa vào mức độ tinh xảo tay nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần dùng đúng keo chất lượng thì có thể nói rằng là bảo đảm , vì hầu hết các công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.

Sẵn tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc cuộn dây này phải thật nhanh và chính xác thời điểm lớn nhất là 3 giây cho một mối hàn (càng nhanh càng tốt), nhất là dây nối từ cuộn dây động tới râu. lý do để lâu dây đồng sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất đáng tiếc . những bạn diy loa nếu gắn socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng chú ý điều này .
Màng loa (cone paper) :

bắt buộc phải tưởng tượng khi chưa gắn màng loa vào bạn đưa nguồn tín hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không còn phát ra âm thanh. Muốn có âm thanh bạn phải thay mới áp suất không khí bằng phương pháp gắn vào đó một màng loa Đây là cái độc nhất tạo ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, một số phần trước đó được hiểu như bộ lái điều khiển bằng tín hiệu điện. Nói nôm na sự truyền động từ cuộn dây giống như cái dùi của một anh đánh trống và anh này được điều khiển bằng tín hiệu điện vậy thôi. Vậy thì màng trống( màng loa) bằng vật liệu nào sẽ cho ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để tạo một  củ loa khi chưa có màng loa các chương trình máy tính lúc này rất dễ dàng tổ chức được bằng phương pháp dịch ngược các thông số nhu cầu . Lý thuyết thiết kế ở Đây là điện ,từ và cơ học.

có thể bạn nghe ở đâu đó loa này có âm thanh là chân thực , là chính xác. điều này làm tôi nhớ lại 1 Bác nào đó trên diễn đàn hình như là Bác Via @ không có cái loa nào nghe hay hơn cây ghita 200 ngàn của tui, & bản thân tôi cũng thấy vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi rất nản vì màng loa bây giờ là 1 nhạc cụ rồi.

Để làm được một nhạc cụ quan trọng nhất là nó phải nghe thấy hay (cái này có trời mới biết sao nó hay) Ví dụ như có cây violon của ông nào đó bên Ý hay nhất thế gian ai cũng đồng ý & một số cây Violon khác muốn chiếm ngôi thì cứ tới đó mà thi thố. Mỗi 1 nhạc cụ đã có tuổi thọ hàng nghìn năm, quá trình đó những nghệ nhân các bước hoàn thành nó và tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải là chuyện dễ dàng gì.

các bạn nói làm như thế nào  loa là một nhạc cụ được chứ nó là 1 thiết bị điện tử rõ ràng mà, nếu màng loa có khối lương bằng không( là không có khả năng ) thời điểm đó nó sẽ không có khối lương riêng không có tần số riêng cũng như không có âm sắc khi đó tín hiệu như nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa) Achentina.

Nghĩa là âm thanh phát ra từ loa sẽ không chân thực (trừ loa ghita điện cái này có thời điểm nói sau nhe các Bác), việc một  loa có thể tái tạo chính xác tất cả các nhạc cụ lại càng không thể . và cũng không có một cái loa nào trên thế giới được lựa chọn để tham chiếu cả, bởi vì không có chuẩn nên điểm cuối cùng tất cả được đặt ở trên đôi tai vàng của bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.

Màng loa là cái quyết định loa bạn có thể sẽ nghe hay như nào . Là phần quan trọng đặc biệt phần mà mọi người yêu hay ghét loa này và loa khác, là cái mà bạn không thấy chút cảm xúc nào với một cặp loa 20.000USD, trong khi lại ngây ngất với cặp loa rẽ hơn những 10 lần. Miễn là bạn biết chân thực với chính mình bạn dường như sẽ có những chọn đúng đắn, tiền là của mình thưởng thức nhạc cũng là mình mà.

Giá tiền của một  cặp loa không nói lên giá trị của nó đối với bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời điểm bạn dành nghe nó hót.

Bạn đang có một  cặp loa 10tr đã nghe  một   năm rồi, 1 ngày bạn nghe cỡ 30p, một chuyên gia ghé qua loa này là hifi thôi nếu có tiền nên mua loa ABC  gì đó còn thường được gọi là loa Hi end, giá 30tr, bạn mua về thật háo hức thời gian đầu một ngày nghe 4,5 tiếng, sau đó không hiểu lý do gì thời điểm bạn dành cho nó càng ngày ít , & ít hơn nhiều so với cặp loa cũ, có khả năng  cặp loa bạn vừa bán đi có khả năng là cặp loa hay nhất đối đến bạn , & chỉ mình bạn mới am hiểu thôi. Đừng nghe ai hết hãy nghe bằng chính  mình, đừng đầu tư hãy tặng cho bản thân mình thứ mình mong muốn nhất. Chia sẽ sự vui vẻ với những bạn đã có 1 cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh phúc.